
Imyaka 10 ishize hatanzwe amahame yo guhagarika intambara ku Isi: Kuki amakimbirane n'intambara bikomeje kwiyongera?
Mar 17, 2026 - 15:54
Mu gihe isi ikomeje guhura n’intambara n’amakimbirane mu bice bitandukanye, hashize imyaka 10 hatangajwe itangazo rikubiyemo amahame puzamahanga agamije gushyigikira amahoro n’ihagarikwa ry’intambara bigamije gukemura amakimbirane mu mahoro. Nubwo ryashyigikiwe n’inteko zo hirya no hino ku Isi n’abaturage baturutse mu bihugu 178, bene ibi bibazo bikomeje kwiyongera, ndetse ibihugu biracyabona intambara nk’inzira ikoreshwa mu gukemura amakimbirane. Ibi bituma hari abibaza icyakorwa ngo gitange umuti urambye.
kwamamaza
Ubusanzwe iri tangazo ry'amahame ryashyizweho n’umuryango mpuzamahanga Heavenly Culture, World Peace, Restoration of Light (HWPL); umuryango mpuzamahanga wita ku mahoro washinzwe hagamijwe kurengera ubuzima bw’abahitanywe n’intambara no kubaka gahunda irambye y’amahoro. Ni igikorwa wakoze hagamijwe gushyiraho amahame ashobora gufasha ibihugu n’inzego mpuzamahanga gukemura amakimbirane binyuze mu biganiro, ubufatanye no kubahiriza amategeko mpuzamahanga.
Igitekerezo cyaryo cyaturutse ku biganiro byabereye mu nama mpuzamahanga y’amahoro yabereye i Seoul muri Korea y’Epfo mu 2014, yitabiriwe n’abantu 1,933 baturutse mu bihugu 152. Nyuma y’iyo nama, inzobere mu mategeko mpuzamahanga zateguye iri tangazo rigizwe n’ingingo 10 n’ibika 38, rishyiraho amahame mpuzamahanga ajyanye no gukumira amakimbirane, kubahiriza amategeko mpuzamahanga no guteza imbere ubufatanye mu kubaka amahoro arambye.
Kuva yatangazwa ku wa 14 Werurwe (03) 2016, amaze gushyigikirwa n’inteko z’uturere dutandukanye harimo Inteko Ishinga Amategeko Nyafurika, Inteko ihuza ibihugu byo muri Amerika yo hagati n’Inteko ihuza ibihugu byo muri Amerika y’Epfo n'ibirwa bya Caraïbes. Ni mu gihe n'abaturage baturutse mu bihugu 178 na bo bamaze gutanga imihigo igera ku 900,000 yo kurishyigikira.

Icyakora, nubwo bimeze bityo, amakimbirane akomeje kugaragara mu bice byinshi by’Isi, ndetse DPCW yemera ko nubwo amakimbirane atazashira burundu ariko uburyo bwo kuyakemura bushobora guhinduka. Uvuga ko ikibazo gihari ari ukumenya niba bishoboka kubaka gahunda ishobora gucunga amakimbirane binyuze mu mahame n’inzira zemewe, ubufatanye n’inzego, aho kuba imirwano yitwaje intwaro.
Uhamya ko mu myaka icumi ishize, cyari igihe cyo kugeza iki kibazo ku muryango mpuzamahanga no kubaka urufatiro rw’inzego n’imibereho bishyigikira ayo mahame. Ubu igikorwa gikurikiyeho ari ugukora ku buryo ayo mahame akora mu buryo bufatika mu rwego mpuzamahanga.
Ibi bisa n'ibigaragaza ko gushyiraho amahame y’amahoro bidahagije, ahubwo ko hakenewe ubushake bwa politiki, ubufatanye bw’ibihugu n’inzego mpuzamahanga ndetse n'ubushake bw'inyokomuntu kugira ngo ayo mahame ashyirwe mu bikorwa.






kwamamaza
Kiny
Eng
Fr


